Konuştuğun dili sadece sen bilseydin ne olurdu? / What if only you knew your language?

İyi ki doğdun Cristina Zárraga!

UNESCO ve Şili hükümeti tarafından 2009’da “yaşayan insan hazinesi” ilan edilen Cristina, dünyada Yaghan dilini konuşan son yerli kadındı. (ilk foto 📸 )

Torununun kaleme aldığı “Cristina Calderón: Yaghan Büyükannemin Hatıraları” kitap sayesinde, bu Güney Amerika yerli halkının sesine hâlâ kulak verebiliyoruz.

Ne var ki her dil, her topluluk böyle bir mirasa sahip olamıyor.
🌍Bugün dünyada yaklaşık 7.000 dil konuşuluyor.
📉 Ancak her 14 günde bir dil sessizliğe gömülüyor.
Yerine İngilizce, Mandarin ya da İspanyolca gibi daha baskın diller geçiyor.
Bu bir evrim değil, bir tercih.

Bu hafta Google Meet, gerçek zamanlı simultane çeviri özelliğini duyurdu. Artık karşımızdaki kişi ister Japonca ister Portekizce konuşsun, iletişim kurabileceğiz.
Artık neredeyse tüm platformlar her dilde altyazı özelliğine sahip.
ChatGPT gibi uygulamalar sayesinde farklı dillerde yazabiliyor, çevirebiliyoruz.

Teknoloji bizi yeni bir yol ayrımına getirdi!

Evrensel iletişime ulaşırken, anlamın derinliğini kaybetme riski taşıyoruz.
Çünkü ortak ifadelerle anlaşmaya çalışırken, o ifadenin ait olduğu kültürel dokuyu geride bırakıyoruz.

Ama aynı teknoloji, bize bir kapı da aralıyor: Farklı kültürlerin bilgeliğine erişme, ve en kıymetli mirasımız olan anadilimizi koruma şansını.

Antropolog ve kaşif Wade Davis'in de dediği gibi:
“Dil, her kültürün ruhunun maddi dünyaya ulaşma aracıdır.”

**
Happy Birthday, Cristina Zárraga!

The woman who was the last native speaker of the Yaghan language, named a “Living Human Treasure” by UNESCO and the Chilean government in 2009. (📸 First photo)

Thanks to her granddaughter’s book, Cristina Calderón: Memories of My Yaghan Grandmother, we can still hear fragments of a culture that once spoke through her.

But not every language leaves such a trace behind.
🌍 Today, about 7,000 languages are spoken.
📉 Every 14 days, one disappears quietly, without ceremony.
Often replaced by dominant global languages like English, Mandarin, or Spanish.

This isn’t evolution, it’s a choice.
This week, Google Meet launched real-time translation.
Subtitles now exist in nearly every language.
Tools like ChatGPT help us write and communicate across borders.

But as we move toward seamless understanding, something essential may be lost.

In trying to make ourselves universally understood, we risk forgetting the cultural depth behind our words.

Still, technology offers us a way forward:
To discover other cultures’ wisdom, and to protect our most intimate heritage: our mother language.

As Wade Davis says:
“Language is a flash of the human spirit,
the soul of a culture made visible.”